Bu yazı, psikoterapinin “ne için” yapıldığı sorusuna kavramsal bir açıklık getirmeyi amaçlamaktadır. Metin, terapinin amacının semptomları ortadan kaldırmak, geçmiş olayları anlatmak ya da belirli yaşam hedeflerine ulaşmak olmadığını; aksine, kişinin psikolojik işleyişinde zorluklara yol açan süreçleri anlamak ve dönüştürmek olduğunu vurgular. Bu çerçevede yazı, vaka formülasyonunun psikoterapiye yön ve odak kazandıran temel unsur olduğunu ortaya koyar ve terapötik çalışmanın yüzey sorunlardan derin psikolojik yapılara doğru ilerlemesi gerektiğini temellendirir.
Yazar: Jonathan Shedler
Yayın: Substack
Tarih: 20 Nisan 2026
Konu: Psikoterapinin amacı ve vaka formülasyonunun rolü
Çok sık bir şekilde, problemi amaçla karıştırırız.
Otto Kernberg
Psikoterapi, terapist onun ne için yapıldığını ya da neden başlatıldığını bilmeden asla başlamamalıdır.
Problem
Eğer terapistlere belirli bir hasta ya da danışan için terapinin amacını [purpose] sorarsanız, birçoğu size bir belirti ya da tanı söyler (“depresyon”); ya da hastanın öyküsüne dair bir şey söyler (“çocukken istismar edilmişti”); ya da arzu edilen bir yaşam sonucundan söz eder (“bir hayat arkadaşı bulmak istiyor”).
Bunların hiçbiri bize psikoterapinin ne için olduğunu söylemez. Bunlar, hastanın mutsuzluğunun ne ile ilgili olduğunu gösterebilir; ancak terapiye bir yön ya da amaç kazandırmaz.
Psikoterapinin Amacı
Psikoterapinin amacı [purpose] hastanın kendisiyle ilgili bir şeyi değiştirmesine yardımcı olmaktır.
Daha özgül olarak, amaç hastanın kendisiyle ilgili şu özellikleri taşıyan bir şeyi değiştirmesine yardımcı olmaktır:
- zorluklara ya da sınırlılıklara yol açan
- hastaların değiştirmek istediği
- psikoterapinin gerçekçi olarak değiştirmeye yardımcı olabileceği
Başka bir deyişle, amaç “depresyon” değildir; amaç, kişinin psikolojisinde onu depresyona yatkın kılan bir şeyi anlamak ve onu değiştirmeye yardımcı olmaktır.
Amaç “çocukluk istismarı” değildir; amaç, geçmişin kişiyi bugünde nasıl etkilediği ve yaşamında zorluklara yol açacak biçimde nasıl ortaya konduğu (oyuna döküldüğü) ile ilgilidir.
Amaç “bir hayat arkadaşı bulmak” değildir; amaç, kişinin arzuladığı ilişkileri kurmasının önünde engel oluşturan kendisine ilişkin bir şeyi anlamak ve onu değiştirmeye yardımcı olmaktır.
Her durumda, amaç kişinin kendisiyle ilgili bir şeyi değiştirmektir.
Psikoterapinin doğrudan etkileyebileceği tek şey budur.
Tedavi Amacı Vaka Formülasyonundan Türetilir
Tedavinin amacı, bir vaka formülasyonundan [case formulation] türetilir. Vaka formülasyonu, kişinin yaşadığı güçlükleri ortaya çıkaran psikolojik süreçleri tanımlar. Yüzeyde görülen sorunları, psikoterapinin değiştirmesine yardımcı olabileceği psikolojik süreçlerle ilişkilendirir. Psikoterapiye yön ve odak kazandıran da budur.
Terapist ile hasta, birlikte neyi ve neden yapmaya giriştiklerini anlamadan ve bu konuda uzlaşmadan doğrudan “terapi yapmaya” başladıklarında eksik olan şey tam da budur.
Bu tedavilerin tıkanmasının, bir çıkmaza girmesinin ve yönünü kaybetmesinin sebebidir.
Otto Kernberg
Psikoterapi, terapist onun ne için yapıldığını ya da neden başlatıldığını bilmeden asla başlamamalıdır.
Çeviri Notu (Tıklayın)
Yazar: Jonathan Shedler
Başlık: What Is Therapy For?
Yayın: Substack
Tarih: 20 Nisan 2026
Link için tıklayın.
Bu metin psikodinamikblog.com/ tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Çeviri sürecinde kavramsal doğruluk ve psikodinamik terminolojiye sadakat esas alınmıştır.
Çeviri hazırlanırken ChatGPT dilsel ve teknik destek amacıyla kullanılmış; nihai metin çevirmen tarafından gözden geçirilmiştir.
Bu çeviri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Orijinal metnin tüm hakları yazara ve yayıncıya aittir.
